Vì hạnh phúc con người - tư tưởng lớn, bao trùm trong di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh

Chủ nhật - 09/02/2014 22:57 | Nguyễn Thanh Phong
​Vào những năm tháng cuối đời, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn không hề ngơi nghỉ, rời bỏ công việc của đất nước. Để chuẩn bị cho sự ra đi của mình, Người đã để lại Di chúc – những dòng chữ tâm huyết nhất cho toàn dân tộc. Bản Di chúc được Hồ Chí Minh viết từ năm 1965 và được Người xem lại, bổ sung nhiều lần qua các năm. Từng câu, từng chữ trong Di chúc đều thể hiện sự suy tư, trăn trở, toát lên tinh thần nhân sinh, nhân đạo của người cộng sản: tất cả vì con người, vì hạnh phúc của nhân dân, vì sự phát triển của dân tộc Việt Nam và nền hòa bình trên thế giới.
Từ bản Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh được công bố vào năm 1969 và tất cả các bản trước đó đều cho thấy Di chúc không chỉ là lời nhắn gửi, lời chào vĩnh biệt thân ái với toàn Đảng, toàn dân mà còn là một văn kiện quan trọng mang tính lý luận và thực tiễn hết sức sâu sắc. Trong Di chúc, bên cạnh những lời dặn dò, nhắn nhủ tâm huyết, Người đã để lại những sự chỉ dẫn hết sức cụ thể đối với từng công việc. Với tư cách là Chủ tịch nước, là người đứng đầu của Đảng, những sự chỉ dẫn đó có ý nghĩa như những tư tưởng cơ bản trong chiến lược, sách lược cách mạng Việt Nam. Trong các công việc được Người giao lại, một việc được Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm và nói nhiều nhất đó là vấn đề con người.
Trong bản thảo Di chúc năm 1968, sau khi nói đến công tác xây dựng Đảng – công việc quan trọng nhất đảm bảo cho sự thắng lợi của cách mạng nước ta, việc tiếp theo được Người nói đến là “đối với con người”. Trong công việc đối với con người, đối tượng đầu tiên được Hồ Chí Minh quan tâm là những người có công với cách mạng. Đó là lực lượng vũ trang, những người trực tiếp tham gia chiến đấu ngoài mặt trận như bộ đội, dân quân, du kích, thanh niên xung phong; đó là các gia đình, người thân của thương binh liệt sĩ. Với những đối tượng này, Người yêu cầu phải thật sự quan tâm, giúp đỡ, “phải tìm cách làm cho họ có nơi ăn, chốn ở yên ổn, đồng thời phải mở những lớp dạy nghề thích hợp với mỗi người…”. Phải đưa họ đi học tập, đào tạo để có thể trở thành lực lượng nòng cốt cho cách mạng, cho xã hội; với các liệt sĩ phải nêu gương, xây bia tưởng niệm; với gia đình, người thân của họ, các địa phương phải thường xuyên quan tâm giúp đỡ để “họ có công việc làm ăn thích hợp, quyết không để họ đói rét”.
Với các đối tượng trên, hiện nay, Đảng và Nhà nước đã có những chính sách quan tâm chăm lo, song trên thực tế ở từng địa phương vẫn còn không ít những trường hợp bộ đội sau khi giải ngũ về không có việc làm; nhiều người là con thương binh, liệt sĩ, người có công với cách mạng chưa được quan tâm chăm lo đúng mức. Đây chính là những hạn chế lớn ảnh hưởng trực tiếp đến việc khuyến khích, huy động sức dân đóng góp cho xã hội. Vì vậy, phải thực sự quan tâm và có những chính sách cụ thể, đồng thời kiểm tra giám sát chặt chẽ việc thực hiện các chính sách này ở mỗi địa phương.
Đối với phụ nữ, những người “đã góp phần xứng đáng trong chiến đấu và trong sản xuất”, Người yêu cầu: “Đảng và Chính phủ cần phải có kế hoạch thiết thực để bồi dưỡng, cất nhắc và giúp đỡ để ngày thêm nhiều phụ nữ phụ trách mọi công việc kể cả công việc lãnh đạo”. Với phụ nữ, Hồ Chí Minh không chỉ coi đó là đối tượng cần được giải phóng khỏi những định kiến, những hạn chế của tư tưởng phong kiến trong xã hội, thoát khỏi gánh nặng gia đình để được tự do phát triển, mà còn coi đó là một lực lượng xã hội quan trọng cần được phát huy sức lực, tài năng đóng góp cho xã hội. Thực tế hiện nay hoàn toàn khẳng định điều đó. Chị em đang từng bước phấn đấu vươn lên và có nhiều cống hiến to lớn cho xã hội trên tất cả các lĩnh vực. Nhiều người đã trở thành những nhà lãnh đạo các ngành, các cấp.
Đối với đồng bào cả nước nói chung, Chủ tịch Hồ Chí Minh không quên công lao của đồng bào đã đóng góp trong kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ bảo vệ nền độc lập cho đất nước. Trong đó đối tượng được Người đặc biệt quan tâm là nông dân. Để động viên, khôi phục sức dân sau những năm chiến tranh gian khổ, Người đề nghị Chính phủ, khi sự nghiệp chống Mỹ cứu nước toàn thắng “miễn thuế nông nghiệp một năm cho các hợp tác xã nông nghiệp để cho đồng bào hỉ hả, mát dạ, mát lòng, thêm niềm phấn khởi, đẩy mạnh sản xuất”. Với một nước khi ấy có hơn 80% dân số là nông dân, điều này không chỉ thể hiện sự quan tâm đối với nông dân, một lực lượng lao động to lớn trong xã hội mà còn là sự động viên khuyến khích để lực lượng này tích cực, phát huy hơn nữa sức mạnh của mình đóng góp cho sự nghiệp cách mạng chung.
Ngoài những đối tượng trên, tình thương, lòng nhân ái của Hồ Chí Minh còn được thể hiện ngay cả đối với những con người tưởng chừng như đã bị đặt bên lề xã hội; Người muốn cứu vớt họ, đưa họ tới một con đường tươi sáng hơn. Trong bản thảoDi chúc, Người viết: “Đối với những nạn nhân của chế độ xã hội cũ, như trộm cắp, gái điếm, cờ bạc, buôn lậu… thì Nhà nước phải dùng vừa giáo dục, vừa phải dùng pháp luật để cải tạo họ, giúp họ trở nên những người lao động lương thiện”. Trong thực tế, với những đối tượng này, trước hết họ đều là những con người cần được sống đầy đủ, hạnh phúc. Bị dẫn đến con đường không trong sạch không phải do bản thân họ muốn gây nên, mà xét đến cùng do môi trường xã hội, gia đình, do cuộc sống quá nghèo khổ, bất hạnh đã xô đẩy họ cũng như tác động của các chính sách từ chế độ cũ, những tàn dư của lối sống cũ lạc hậu. Vì vậy, phải giúp đỡ để họ có thể trở lại với đầy đủ quyền sống, quyền làm một con người lương thiện như bao người khác.
Trong xã hội ta hiện nay, bên cạnh những gia đình đang sống trong cảnh phù hoa, quá dư thừa, sung sướng vẫn còn nhiều số phận đang phải chịu những cảnh thiếu thốn đói khổ và phải rơi vào những hoàn cảnh trớ trêu, đi vào những con đường tội lỗi. Những lời di chúc của Bác nhắc nhở chúng ta một điều: phải biết quan tâm đến mọi tầng lớp trong xã hội. Đó là lẽ sống, là sức mạnh để đảm bảo xã hội phát triển. Suy cho cùng, con người phải đấu tranh để có cuộc sống tốt đẹp hơn, nhưng cũng chính đó là động lực để mỗi người vươn lên và đóng góp nhiều hơn cho xã hội.
Sự quan tâm đến con người, tính nhân văn, nhân đạo của Hồ Chí Minh không chỉ thể hiện ở sự quan tâm cụ thể, trước mắt mà Người còn hướng đến những việc phải làm trong tương lai. Để đất nước ta to đẹp, đàng hoàng hơn, theo Người phải: “Khôi phục và mở rộng các ngành kinh tế. Phát triển công tác vệ sinh, y tế. Sửa đổi chế độ giáo dục cho hợp với hoàn cảnh mới của nhân dân, như phát triển các trường nửa ngày học tập, nửa ngày lao động. Củng cố quốc phòng”. Những lời dặn của Người nghe hết sức giản đơn, bình dị, song lại như những dự báo, chỉ dẫn cần thiết phải thực hiện trong tương lai cho sự phát triển của đất nước. Những công việc được Hồ Chí Minh quan tâm đến, ngày nay thực sự là những vấn đề quan trọng đòi hỏi phải quan tâm vì sự phát triển của đất nước, của con người. Đó là việc phát triển kinh tế, sửa đổi chế độ giáo dục, củng cố quốc phòng. Đó là những công việc lớn hiện nay không chỉ Việt Nam, mà cả thế giới đều phải quan tâm: mở rộng hợp tác liên kết phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường, phòng chống dịch bệnh, phát triển giáo dục nhằm đảm bảo sự sống, sự phát triển của xã hội, của con người.
Sau cùng, một điều càng thể hiện rõ hơn lòng bao dung, sự nhân ái của Hồ Chí Minh khi Người nghĩ đến con người, nghĩ đến mọi người dân ở đất nước mình. Đó là trong “việc riêng” của mình, Người vẫn luôn nhớ đến hạnh phúc, lợi ích của mọi người, của mỗi người dân. “Việc riêng” mà Bác dặn dò là “chớ nên tổ chức điếu phúng linh đình, để khỏi lãng phí thì giờ và tiền bạc của nhân dân”. Người đề nghị hỏa táng thi hài và mong rằng cách hỏa táng sau này sẽ được phổ biến. “Vì như thế đối với người sống đã tốt về mặt vệ sinh, lại không tốn đất ruộng. Khi ta có nhiều điện, thì “điện táng” càng tốt hơn”…
Hồ Chí Minh cống hiến cả cuộc đời cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc, cho lợi ích của nhân dân. Đến phút cuối cùng của đời mình, Người cũng không quên dành tình thương, lòng nhân ái cho mỗi người dân trong cả nước. Người yêu cầu, sau khi hỏa táng, “tro thì chia làm 3 phần, bỏ vào 3 cái hộp sành. Một hộp cho miền Bắc. Một hộp cho miền Trung. Một hộp cho miền Nam”. Lòng nhân ái của Hồ Chí Minh không chỉ là sự hy sinh, chia phần tro của mình cho đồng bào cả nước mà Người còn nghĩ đến một tương lai tốt đẹp hơn cho đất nước, cho dân tộc. Người muốn hộp tro của mình, mỗi miền đều chôn trên một quả đồi và trên những quả đồi đó “nên có kế hoạch trồng cây trên và xung quanh đồi. Ai đến thăm thì trồng một vài cây làm kỷ niệm. Lâu ngày cây nhiều thành rừng sẽ tốt cho phong cảnh và lợi cho nông nghiệp”.
Như vậy, với những lời dặn dò quý báu để lại cho chúng ta trong Di chúc, Hồ Chí Minh thực sự là hiện thân của đức tính cao cả nhân ái đầy tính nhân văn, nhân đạo: luôn nghĩ đến con người, vì hạnh phúc, tự do của con người.
Tác giả bài viết: TS. LÊ HANH THÔNG
Nguồn tin: www.hcmcpv.org.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết