Từ ngày 11 đến ngày 13/1/2016,  Hội nghị lần thứ 14 Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam (khoá XI), đã diễn ra tại Hà Nội.Sự kiện này đã thu hút sự quan tâm của dư luận trong nước và cộng đồng quốc tế.

Hội nghị đã tập trung thảo luận, thống nhất cao về chủ trương ký kết, phê duyệt Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) theo quy định của pháp luật về ký kết, tham gia các điều ước quốc tế; thảo luận , biểu quyết thông qua nhân sự đề cử bổ sung một số  Uỷ viên Trung ương khoá XI,  Uỷ viên Bộ Chính trị, Ban Bí thư khoá XI thuộc trường hợp  "đặc biệt" tái cử khoá XII và danh sách đề cử ứng viên vào các  chức danh lãnh đạo chủ chốt của Đảng và Nhà nước nhiệm kỳ khoá XII. Hội nghị cũng đã thảo luận và thống nhất dự kiến Danh sách Đoàn Chủ tịch, Đoàn Thư ký và Ban Thẩm tra tư cách đại biểu của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII . 

Phát biểu bế mạc Hội nghị, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng khẳng định, Hội nghị của chúng ta đã thành công rất tốt đẹp; công việc chuẩn bị cho Đại hội XII của Đảng đã cơ bản được hoàn tất theo đúng mục tiêu, yêu cầu và kế hoạch đề ra.

2 - Đức ủng hộ siết chặt luật trục xuất những người tị nạn phạm pháp

Ngày 9/1, Thủ tướng Đức Angela Merkel  tuyên bố ủng hộ việc áp dụng các luật nghiêm ngặt hơn nhằm trục xuất những người tị nạn phạm pháp tại nước này. Tuyên bố trên được bà Merkel đưa ra trong bối cảnh xảy ra các vụ đụng độ bạo lực tại các cuộc tuần hành của phong trào Pegida ở thành phố Cologne (Cô-lô-nhơ) nhằm phản đối các vụ quấy rối phụ nữ trong đêm Giao thừa mà phần lớn được cho là do những người tị nạn gây ra.

Phát biểu tại một cuộc họp của Ban lãnh đạo đảng Dân chủ Cơ đốc giáo, bà Merkel cho rằng cần phải thay đổi các luật pháp hiện hành liên quan đến người tị nạn, theo đó bất cứ người tị nạn nào phạm pháp và bị tuyên án tù, cho dù là án treo, cũng đều sẽ bị tước bỏ quyền hưởng quy chế tị nạn và bị trục xuất khỏi Đức. Bà nhấn mạnh nếu luật pháp về vấn đề này không đủ mạnh, thì cần phải thay đổi để những người phạm tội cướp bóc và quấy rối phụ nữ nhận thức rõ sức mạnh của luật pháp. Bà Merkel cam kết sẽ hành động để bảo vệ không chỉ các công dân Đức mà cả những người tị nạn vô tội, song về dài hạn sẽ hạn chế dần dòng người nhập cư vào Đức. Nhà lãnh đạo Đức cũng tái khẳng định quan điểm không có mức trần tiếp nhận người tị nạn ở Đức.

Có thể thấy, giấc mơ của Thủ tướng A.Merkel về cách giải quyết suôn sẻ cuộc khủng hoảng người di cư đang gặp rất nhiều trắc trở và khái niệm "biên giới mở" cũng đang mang đến nhiều thách thức cho châu Âu.

3 -  Tổng thống Barack Obama đọc Thông điệp liên bang cuối cùng tới toàn dân Mỹ với nội dung lạc quan và hy vọng

Ngày 13/1, Tổng thống Barack Obama (Ba-rắc Ô-ba-ma) đã đọc Thông điệp Liên bang năm 2016 trước lưỡng viện Quốc hội và các thành viên chính phủ. Trong bản Thông điệp Liên bang lần thứ 7 và cũng là cuối cùng trên cương vị Tổng thống Mỹ trước khi kết thúc nhiệm kỳ thứ hai, ông Obama đã dành phần lớn thời gian để nói về những thành tựu trong hai nhiệm kỳ vừa qua, nhất là về kinh tế và an ninh, đồng thời vạch ra con đường mà nước Mỹ nên chọn trong tương lai.

Tuy nhiên, Tổng thống Obama cũng thừa nhận nước Mỹ vẫn còn nhiều việc phải làm trong thời gian tới như ngăn chặn tình trạng bạo lực liên quan tới súng đạn, đối phó với các mối đe dọa khủng bố và cần phải coi việc bảo vệ sự an toàn của người dân Mỹ là ưu tiên số một. Theo Tổng thống Obama, tương lai mà nước Mỹ muốn - bao gồm cơ hội và sự an toàn cho các gia đình, triển vọng sống trong một thế giới hòa bình, bền vững - là mục tiêu trong tầm với. Ngoài ra, ông Obama cũng hối thúc Quốc hội lưỡng viện cần triển khai những bước đi cần thiết để đóng cửa nhà tù quân sự của Mỹ ở Vịnh Guantanamo (Oan-ta-na-mô) của Cuba.

Bản Thông điệp liên bang ông Obama cũng bày tỏ những tiếc nuối đối với một số vấn đề còn tồn tại trong những năm ông cầm quyền, đặc biệt là những mâu thuẫn và hoài nghi giữa các nghị sĩ đảng Cộng hòa và Dân chủ, đồng thời cam kết sẽ nỗ lực cải thiện mối quan hệ này trong thời gian còn tại nhiệm. Nhà lãnh đạo Mỹ kết thúc bản thông điệp bằng một tuyên bố mạnh mẽ bày tỏ sự tin tưởng đối với tương lai của nước Mỹ, người dân Mỹ cũng như khẳng định niềm tin vào sự thay đổi.

4 -  Vụ khủng bố đẫm máu đầu năm tại Jakarta (Indonesia)

Ngày 14/1, tại trung tâm thủ đô Jakarta, Indonesia đã liên tiếp xảy 7 vụ nổ làm 7 người thiệt mạng và hàng chục người bị thương. Ngay sau khi các vụ nổ xảy ra, Đại sứ quán Việt Nam tại Indonesia đã họp khẩn và lập đường dây nóng để xử lý tình huống. Một nhóm đối tượng khủng ố đã thực hiện 7 vụ đánh bom ngay trước cửa chính của trung tâm thương mại Sarinah ở trung tâm thủ đô Jakarta và một đồn cảnh sát gần đó. Sau các vụ nổ đồng loạt, một cuộc đọ súng xảy ra ở bên ngoài một quán cà phê đối diện với trung tâm thương mại Sarinah.

Vụ nổ đầu tiên được báo cáo vào lúc 10h50 tại đồn cảnh sát. Sau đó là 5 vụ nổ nữa trong vòng 10 phút sau, trong đó có một vụ ở quán cà phê Starbucks, tòa nhà Skyline, cũng tại giao lộ kế cận trung tâm thương mại Sarinah.  Ngay sau vụ nổ, hơn 100 nhân viên cảnh sát nhanh chóng có mặt nhằm trấn áp các tay súng.

Tổng thống Indonesia Joko Widodo khẳng định,  vụ đánh bom hàng loạt ở Jakarta là “hành động khủng bố”. Phát biểu trên kênh truyền hình MetroTV, Tổng thống Joko Widodo lên án mọi hành động gây bất ổn an ninh và hòa bình cũng như gây hoang mang cho người dân. Ông kêu gọi người dân Indonesia không nên sợ hãi, đồng thời chỉ thị lực lượng an ninh truy tìm các thủ phạm cũng như mạng lưới đứng sau các vụ tấn công này.

Ngay sau khi vụ khủng bố xảy ra, trả lời câu hỏi của phóng viên đề nghị cho biết phản ứng của Việt Nam trước vụ tấn công khủng bố xảy ra ngày 14/1/2016 tại thủ đô Jakarta, Indonesia, Người Phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Hải Bình nêu rõ:

“Việt Nam lên án vụ tấn công khủng bố ngày 14/1/2016 tại thủ đô Jakarta, Indonesia khiến nhiều người thiệt mạng và bị thương.  Chúng tôi xin gửi lời chia buồn sâu sắc đến Chính phủ Indonesia và gia đình các nạn nhân; tin tưởng mạnh mẽ rằng thủ phạm của vụ tấn công sẽ bị trừng trị thích đáng. “

Vụ đánh bom liều chết sáng 14/1 là sự việc nghiêm trọng đầu tiên tại Jakarta kể từ vụ tấn công liên hoàn tại hai khách sạn sang trọng J.W.Marriott và Ritz Carlton, khiến 7 người chết năm 2009.

5 - Tổng thống Nga và Mỹ điện đàm về các vấn đề quốc tế

Ngày 13/1, Tổng thống Mỹ Barack Obama và người đồng cấp Nga Vladimir Putin đã có cuộc điện đàm nhằm thảo luận về một số vấn đề nổi cộm trên thế giới bao gồm: cuộc khủng hoảng Ukraine, tình hình Syria, căng thẳng ngoại giao Ả rập Xê út - Iran và vụ thử hạt nhân lần thứ 4 của Triều Tiên.

Tuyên bố cùng ngày của Nhà Trắng nêu rõ, trong cuộc điện đàm này, ông Obama đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường các nỗ lực tìm kiếm một giải pháp ngoại giao cho cuộc khủng hoảng Ukraine thông qua việc kêu gọi tất cả các bên liên quan thực thi đầy đủ các thỏa thuận hòa bình Minsk.

Về cuộc khủng hoảng Syria, hai nhà lãnh đạo Nga và Mỹ nhất trí “sự cần thiết mang tính cấp bách” của việc tuân thủ nghị quyết 2254 do Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc thông qua vào tháng 12/2015, theo đó kêu gọi thiết lập một lệnh ngừng bắn và đưa ra biện pháp hòa giải chính trị cho cuộc xung đột ở Syria. Nghị quyết cũng kêu gọi Liên hợp quốc hối thúc tất cả các bên liên quan tiến hành đàm phán chính thức vào đầu tháng 1/2016.

Cũng trong cuộc điện đàm được thực hiện theo đề xuất của phía Mỹ, ông Obama và ông Putin cũng đã kêu gọi hạ nhiệt căng thẳng quan hệ giữa Iran và Ả rập Xê út – bùng phát sau vụ Riyadh hành quyết giáo sỹ Hồi giáo nhánh Shiite Nimr al-Nimr vào đầu tháng 1/2016.

Đề cập tới  việc Triều Tiên tuyên bố thử bom nhiệt hạch (hay còn gọi là bom H) thành công, hai nhà lãnh đạo Nga và Mỹ đều nhất trí rằng “nếu những thông tin liên quan tới vụ thử hạt nhân lần thứ 4 của Triều Tiên được xác minh là có thật thì Bình Nhưỡng sẽ phải đối mặt với phản ứng mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế”. Tuy nhiên cuộc điện đàm ngày 13/1 cũng bộc lộ một điểm khác biệt giữa ông Putin và ông Obama trong giải quyết cuộc khủng hoảng hạt nhân trên bán đảo Triều Tiên. Trong khi Mỹ tuyên bố đang đề xuất Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc gia tăng trừng phạt Triều Tiên thì nhà lãnh đạo Nga lại kêu gọi các bên liên quan kiềm chế tối đa, không hành động theo chiều hướng làm căng thẳng quân sự leo thang tại khu vực Đông Bắc Á.

6 – Thúc đẩy tiến trình hòa bình ở Afghanistan

Ngày 11/1, nhóm điều phối 4 bên (QCG) gồm Afghanistan, Pakistan, Trung Quốc và Mỹ đã tiến hành tham vấn tại thủ đô Islamabad của Pakistan, nhằm thúc đẩy tiến trình hòa bình giữa Chính phủ Afghanistan và phiến quân Taliban. Đây là cuộc họp đầu tiên của QCG, được tổ chức sau khi 4 nước nói trên vào đầu tháng 12-2015 đã nhất trí phối hợp tìm kiếm một giải pháp chính trị cho vấn đề Afghanistan.

Kết thúc cuộc họp, QCG ra Tuyên bố chung kêu gọi chính quyền Kabul và phiến quân Taliban phải lập tức tổ chức đàm phán trực tiếp theo một tiến trình hòa bình, nhằm đảm bảo sự thống nhất, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Afghanistan. Cuộc họp cũng thông qua các điều khoản về nhiệm vụ của QCG và nhất trí duy trì các cuộc họp định kỳ nhằm thúc đẩy tiến trình hòa bình và hòa giải tại Afghanistan. QCG sẽ thảo luận về một lộ trình hòa bình cho Afghanistan vào cuộc họp tiếp theo, dự kiến diễn ra vào ngày 18-1 tới tại thủ đô Kabul.

Chính phủ Afghanistan hy vọng tiến trình tham vấn 4 bên này là cơ hội quan trọng để tất cả các bên liên quan phối hợp thúc đẩy Taliban ngồi vào bàn đàm phán, đồng thời giúp ngăn chặn Taliban thực hiện “Chiến dịch Mùa Xuân” hàng năm, bắt đầu mùa giao tranh tại Afghanistan. Theo phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ John Kirby (Giôn Cơ-bai), cuộc tham vấn lần này còn là cơ hội để thúc đẩy hơn nữa sự hợp tác giữa Mỹ với Afghanistan, Pakistan và Trung Quốc trong nỗ lực chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 14 năm qua tại Afghanistan.

7 - Tây Phi công bố hết dịch Ebola

Ngày 14/1, Bộ Y tế Liberia tuyên bố hết dịch Ebola ở nước này sau khi qua thời hạn 42 ngày không có trường hợp nhiễm bệnh mới. Liberia là quốc gia Tây Phi cuối cùng tuyên bố chấm dứt dịch Ebola. Trước đó, hai quốc gia láng giềng là Guinea và Sierra Leone đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác nhận hết dịch bệnh nguy hiểm này. Như vậy, khu vực Tây Phi đã "xóa sổ" dịch bệnh Ebola sau hơn hai năm bùng phát và hoành hành dữ dội tại đây, cướp đi sinh mạng hơn 11.315 người, trong tổng số 29.000 người bị nhiễm virus nguy hiểm này.

Cho tới nay, chưa có loại vaccine hay phương pháp điều trị nào được chính thức chấp nhận cho việc phòng ngừa và ngăn chặn virus Ebola. WHO mới chỉ cho phép các quốc gia phát triển nhanh các loại thuốc điều trị Ebola. Vì vậy, các chuyên gia y tế của WHO cảnh báo, dù Ebola đã chấm dứt tại khu vực Tây Phi nhưng khả năng tái bùng phát là rất cao. Các quốc gia Tây Phi, đặc biệt là Liberia, Guinea và Sierra Leone, cần thường xuyên đề cao cảnh giác và có những biện pháp y tế hiệu quả để đối phó kịp thời đối với Ebola, nhất là duy trì kiểm tra và báo cáo tình hình dịch bệnh, đồng thời mở rộng, cải thiện các cơ sở y tế cộng đồng nói chung và trung tâm y tế chuyên điều trị Ebola. WHO cũng khuyến cáo người dân cần báo ngay cho các cơ sở y tế địa phương và WHO khi có người xuất hiện các triệu chứng như đột ngột sốt cao, đau cơ, nôn mửa, tiêu chảy./.

Tô Chu